The Pervert's Guide to Ideology (Sophie Fiennes, 2012)  [scroll down for English]
Een documentaire met in de hoofdrol een filosoof, dat moet wel zware kost worden, hoor ik denken. Niets is echter minder waar, als je tenminste niet vies bent van hier en daar een begrip uit de psychoanalyse of een verwijzing naar een van de ideologieën, waaronder fascisme, kapitalisme en communisme, die de revue passeren. Want de Sloveense filosoof Slavoj Žižek is niet zomaar een filosoof. Immers welke filosoof kan nog meer zeggen dat hij bijnamen heeft als ‘het denkbeest uit Ljubljana’ en ‘de Elvis van de cultuurtheorie’?

Wie nog nooit van Slavoj Žižek heeft gehoord, moet daar de afgelopen jaren wel heel erg zijn best voor hebben gedaan. Niet alleen is hij een graag geziene mediagast, die al eens een hele aflevering van VPRO’s Tegenlicht naar zijn hand mocht zetten, ook is hij bekend als een van de inspiratoren van de Occupy-beweging, en staat het internet vol met zijn filmpjes. En waarover die filmpjes ook mogen gaan – van waarom The Sound of Music antisemitisch is tot waarom het kapitalisme gevaarlijk is – altijd spreekt hij in zijn onnavolgbare stijl: vol begeisterung, druk gesticulerend en met een zwaar Oost-Europees accent. Hij is met recht de meest mediagenieke filosoof van het afgelopen decennium te noemen, en hij is een groot filmliefhebber bovendien!

The Pervert's Guide to Ideology is het vervolg op het succesvolle The Pervert’s Guide to Cinema. Zes jaar na deze eerste documentaire onderzoekt Žižek opnieuw aan de hand van bekende en minder bekende filmscènes “the mechanisms that shape what we believe and how we behave”. We zien hoe hij opduikt in scènes van beroemde films als A Clockwork Orange (1971), Jaws (1975), Taxi Driver (1976), Full Metal Jacket (1987), Titanic (1997) en The Dark Knight (2008) en blootlegt hoe werkelijk alles ideologisch gekleurd is. En dit op zodanige wijze dat het nooit saai wordt, want zijn tegendraadse analyse zijn altijd doorspekt met humor. Zo horen we hem in de trailer alvorens hij kopje onder gaat zeggen “I'm maybe freezing to death, but you will not get rid of me; all the ices in the world cannot kill a true idea”. Waarna we terwijl hij naar de bodem zinkt nog net zijn gebalde vuist te zien krijgen.   

Martijn

 

A documentary starring a philosopher, that must be heavy stuff, I sense you thinking. Nothing is further from the truth, however, that is if you don’t mind the odd psychoanalytical term being tossed around, or references being made to ideologies including fascism, capitalism and communism. The Slovenian philosopher Slavoj Žižek is not just any old philosopher. Which other philosopher can say he has nicknames like ‘the thinking beast from Ljubljana’ and ‘the Elvis of cultural theory’?

It would have taken quite a bit of effort to never at all have heard of Slavoj Žižek in recent years. Not only does he often figure in the media, having an entire episode of VPRO’s Tegenlicht background news programme being devoted to him on Dutch television, but he also is well known as one of the thinkers inspiring the Occupy movement, while internet is teeming with films of his and on him. Whatever their subject – running the gamut from why The Sound of Music is anti-Semitic to the dangers of capitalism – he always speaks in his inimitable style: driven, gesticulating wildly and with a heavy eastern European accent. He is without a doubt the most mediagenic philosopher in recent decades, and a true movie lover besides!

The Pervert's Guide to Ideology is the sequel to the highly successful The Pervert’s Guide to Cinema. Six years after his first documentary, Žižek once again investigates ‘the mechanisms that shape what we believe and how we behave’, using well known and more obscure film scenes in the process. We see him suddenly turning up in scenes from such movies as A Clockwork Orange (1971), Jaws (1975), Taxi Driver (1976), Full Metal Jacket (1987), Titanic (1997) and The Dark Knight (2008), explaining to the audience how every last detail is ideologically tinted. He is always entertaining as his offbeat analysis is always good for a laugh at times. The trailer has him delivering the line ‘I'm maybe freezing to death, but you will not get rid of me; all the ices in the world cannot kill a true idea’, before going head under. As he slowly drifts downwards, our last glimpse of him is of his clenched fist.