Voor veel mensen uit allerlei culturen is het goed gebruik om de wereld te ordenen in bepaalde hele getallen. Het geeft structuur, houvast en het markeert bijzondere gebeurtenissen. Als historicus denk ik dan aan een eeuwwisseling, 80 jaar Bevrijding, of de Honderdjarige Oorlog die 116 jaar duurde. Maar ook aan een zilveren bruiloft van 25 jaar, 100 bezochte landen of een 50^e verjaardag.

Onze goede vrienden van Protomartyr moeten ook zoiets gedacht hebben toen ze besloten om 10 jaar ‘The Agent Intellect’ te gaan vieren met een eigen tour, in het jaar dat ze zelf 15 jaar bestaan. Na twee al veelbelovende platen betekende deze schijf de internationale doorbraak voor dit postpunkkwartet uit Detroit. In 2016 én 2017 won de band de Vera Poll voor Beste Concert, een dubbelslag waar eerder alleen Henry Rollins, The Jon Spencer Blues Explosion en Blonde Redhead in VERA’s lange concerthistorie in zijn geslaagd.

Er was wel wat verbazing toen bleek dat Protomartyr ‘The Agent Intellect’ integraal gaat spelen, omdat 10 jaar nou ook weer niet zó lang is. Wie weet plakken ze er nog wat werk van de drie daaropvolgende platen (waarvan ‘Relatives In Descent’ naar mijn smaak de beste uit hun oeuvre is) achteraan vanavond. Niet dat ‘The Agent Intellect’ niet genoeg hoogtepunten heeft hoor, integendeel.

Neem direct de opener ‘The Devil In His Youth’ -die ze vrijwel altijd live spelen- alleen al. Dat heerlijk dissonante gitaargeluid, de golvende bas, stuwende drums en bijtende praatzang van frontman Joe Casey. Opzwepend, stuiterend, gelijk bij de lurven grijpend. Top begin. Het loopt direct door in ‘Cowards Starve’, dat geweldige overgangen tussen hard en zacht kent, waarbij Casey in het harde deel voor het eerst zijn woede etaleert. Voorts versnellend in gitaar-achtbaan ‘I Forgive You’, dat je door elkaar schudt en duizelend achterlaat.

Met ‘Boyce Or Boice’ wordt vervolgens wat gas teruggenomen, waarna live-favoriet ‘Pontiac 87’ volgt. Dat gitaarloopje heb je de ochtend na deze show gegarandeerd nog steeds in je hoofd. Op ‘Uncle Mother’s’ is het heerlijk hoofdknikkend trippen; Protomartyr kan je als geen ander meevoeren door steeds wisselende geluidslandschappen. ‘Dope Cloud’ is de volgende. Persoonlijk één van de minste nummer van de plaat, maar je moet toch ooit ergens eens een bier gaan halen omdat je tegen deze tijd allang bent uitgedroogd in de pit, dus dat moment is nu. Toch een belangrijk liedje dus.

Snel terug de pogo in voor ‘The Hermit’, ook geen topper maar er valt wel kort en goed op te springen. Even op adem komen kan bij het onderhuidse ‘Clandestine Time’ met dat maffe ‘refrein’. Bassist Scott Davidson krijgt alle vrijheid zijn niet geringe kunsten te vertonen.

‘The Agent Intellect’ gaat de finale in met ‘Why Does It Shake’, één van de beste songs uit hun hele collectie. Prachtig gezicht altijd, al die deinende hoofden met blije glimlach om me heen. Dit liedje zet je telkens op het verkeerde been en is exemplarisch voor het talent van deze bijzondere band, die trouwens in hun maatschappijkritische teksten ook genoeg te melden hebben.

In ‘Ellen’, met ruim zes minuten veruit het langste lied, broeit de spanning opnieuw, maar de woede blijft ditmaal binnenskamers. Het slotakkoord wordt gespeeld in ‘Feast Of Stephen’. Nog één keer genieten van die fijne akkoorden van gitarist Greg Ahee en de bezwerende stem van Casey, die markante man in pak die er altijd uitziet alsof hij per ongeluk op een podium met een microfoon is gezet.

Nu ik deze jubileumplaat weer luister, besef ik eens te meer hoe uitzonderlijk Protomartyr eigenlijk is, zeker als je weet dat we op de plaat erna op nóg een hele trits hits getrakteerd werden. Ik heb ze vaak live gezien en het was iedere keer weer puur genieten. Telkens weer kippenvel als de dreigend aanzwellende gitaar plots als een tsunami over je uitgestort wordt. Hoewel schatplichtig aan oudere postpunkbands, heeft Protomartyr heel duidelijk een eigen geluid, songstructuur en live-performance. Unieke band, eentje om te koesteren.

Nog een klein jubileum: het wordt Protomartyrs 5^e concert in VERA. Ik hoop dat ze nog zeker 35 jaar doorgaan, dus tot hun 50^e.

De avond wordt geopend door de Groningse trots Real Farmer. Met ‘RF II’, hun gloednieuwe EP vol compromisloze art punk en felle anti-oorlogsklanken keren ze terug naar VERA. De single ‘Big Stepper’ richt zich op de opkomst van extreemrechts en militarisme. Hun vlijmscherpe muziek bracht ze al naar Primavera Sound en het Libertines-festival in Londen. Een band die prima past bij Protomartyr.

T-Ice

Protomartyr | Official Website