Blog: Bonus Footage

The Show Must Go On

Hoe vaak zou Amy Winehouse dit aloude cliché gehoord hebben? Ik moest aan haar denken toen ik het onderwerp van deze Bonus Footage aan het kijken was. Er was veel gedoe bij haar dood, pakweg een jaar geleden. Het meest roemruchte moment uit haar korte carrière kwam destijds in alle stuitende glorie voorbij. Onder invloed zong een waggelende Winehouse zich schots en scheef door een show. Het werd een hit-filmpje. Fans toonden medeleven, Amy-haters konden lachen. Ikzelf (geen fan, geen hater) probeerde me het scenario achter de scène te bedenken. Wat ging er backstage aan vooraf? Was er een kwade genius die Amy het podium opschopte? Wie zijn de mensen achter het scherm van het popicoon? Wat doen ze? Een duister verhaal ontstond in m’n hoofd. Met vragen. Daar komen zelden heldere antwoorden op. De popbiz neemt het vooral op het hoogste niveau, als het om miljoenen gaat, niet zo nauw met de menselijke maat. Een schimmig systeem van zelfcensuur en manipulatie houdt de meeste rotzooi ‘netjes’ binnenskamers. Uit de school klappen is einde carrière. De media als doorgeefluik van een geromantiseerd schijnbeeld, mythevorming doet de rest. De toekomst moet uitwijzen wat het ware verhaal is. Er wil nog wel eens een boek of een film gemaakt worden als de lucht wat opgeklaard is... Zoals bijvoorbeeld die korte film van rock’n’roll-icoon Gene Vincent, waar ik dit weekend tegenaan liep. Het maakte m’n eigen Amy-beeld een stukkie scherper. >>>

Er verschijnt veel moois inzake punk op het web. De handel komt los. Zeker nu You Tube langere films onversneden kan aanbieden. Daarmee wordt een gat gevuld. De eerste golf Amerikaanse hardcorepunk (1980-1985) blijft voor mijn gevoel een vacuüm in de popgeschiedenis. De beerput ging al eerder open via Green Day, Offspring en Nirvana, maar ik kom nog altijd mensen tegen die moeite hebben om drie bands uit die fase op te noemen. Alsof er niets gebeurd is... Met het succes van Fucked Up en de comeback van At The Drive-In in het achterhoofd gooi ik in deze Bonus Footage daarom een en ander bij elkaar. >>>

Ben jij wel eens boos? Op de wereld bijvoorbeeld? Specifieker: op bepaalde types die die wereld vormgeven? Zo boos dat je je stem wilt laten horen? Sterker: dat je het van de daken en in de straten wilt schreeuwen? Ik ook. Geert van The Black Atlantic ook. Ik was op Twitter hoogstpersoonlijk getuige van z’n boosheid. Het verraste me. Ik volg Geert al een poosje, z’n tweets zijn meestal prettig positief. Maar ineens zag ik scheldwoorden. Geert was boos op Geert. Dé Geert, van dát meldpunt. Geert, onze Groningse Geert, verraste zichzelf ook. “Ik twitter nooit politiek...”. Woorden van die strekking las ik op m’n timeline. Maar iets moest er blijkbaar echt uit, en het werd van de daken geschreeuwd. >>>

Het was even omschakelen toen ik “Vinyl” keek. Ik verwachte een docu te gaan zien over platenverzamelaars die vol vuur en passie gingen vertellen over de magie van het zwarte goud. Over het warme geluid, de charme van een krasje, de al dan niet uitklapbare hoes, het vinden van een zeldzame plaat, de koopjes en de collectors, het samenstellen van een mooie verzameling. Filmmaker Alan Zweig voert ons echter resoluut mee naar de psyche van een platenverzamelaar. Niets geen romantischnostalgisch gebabbel over plastic schijven. Nee, Zweig geeft ons een inzicht in de grijze massa van de dwangmatige verzamelaar (voor zover dat geen pleonasme is). Hij levert een film af die goed beschouwd maar zijdelings over vinyl gaat, maar die desondanks toch boeit. >>>

“Meestal lees je alleen maar negatiefs over grunge, maak er eens een positief verhaal van want ik heb er goede herinneringen aan.” Dat twitterde een vriend toen ik deze Bonus Footage over grunge aankondigde. Aanleiding daarvoor was een andere tweet, van popjournalist Menno Pot, die in de Volkskrant 20-jaar grunge onder de loep ging nemen. Op deze plek heb ik ‘t er zelf nog maar weinig over gehad, dus zocht ik online naar beeldmateriaal. Het werd de repo “Grunge” die zender VH1 begin deze eeuw maakte.

“Voor de een ging er toen iets kapot, voor de ander was het de start van iets nieuws”, antwoordde ik. Negatief of positief is afhankelijk van context, van hoe je het bekijkt. Da’s subjectief. Als je bijvoorbeeld al wat jaartjes de muziek uit Seattle en label Sub Pop volgde, of de underground in het algemeen, en je zag dat er na 1991 en Nirvana zaken ten nadele veranderden, dan ben je eerder negatief. Maar als je via Nirvana en co. veel moois ontdekte en het licht zag omtrent alternative, indie en underground, dan ben je positief. Het eerste is mijn context, het laatste dat van m’n twitterende vriend. We hebben allebei gelijk. Daar hoeft verder dus ook niet over gediscussieerd te worden. >>>

Een beetje gênant wordt het wel. Altijd maar weer datzelfde verhaal, al een kwart eeuw lang. Waarom toch steeds weer diezelfde loftrompet blazen terwijl het vaak verspilde lucht lijkt? Waarom een blijde boodschap verkondigen terwijl iedereen elders sjopped? Why bother? Welnu, ik kan er moeilijk over doen, maar het is heel gemakkelijk: het Nieuw-Zeelandse label Flying Nun bracht me de afgelopen 30 jaar meer muzikaal plezier dan welk ander dan ook. Als dat label dan precies deze maand een jubileum viert is het simpel: daar moet weer over geschreven worden. Of jij en ik nu willen of niet. >>>

Ik heb wat moois voor een nieuwe kick-off. Valt niet mee om muziekdocumentaires te vinden die perfect aansluiten bij wat er in hier rockt en popt, maar “All Tomorrow’s Parties” is volledig raak. De muziek is Vera-proof en de sfeer roept het rock’n’roll-gevoel op van jouw en mijn favoriete club. Mijn ogen en oren werden verwend toen ik “ATP” laatst diep in de nacht via m’n schoteltje zag op Channel 4.

De geschiedenis van ATP lijkt me bekend. Niet? Het idee is simpel: laat een bekende (underground-)band zelf de programmering doen van een festival. Mede door de locatie (een vakantiepark met appartementjes aan zee) en het feit dat alle bands binnen (!) spelen werd het een winnende formule. Met Belle & Sebastian werd een jaartje eerder ‘proefgedraaid’, Mogwai was in 1999 de eerste ATP-curator. Daarna volgden bijvoorbeeld Sonic Youth, Godspeed! en My Bloody Valentine. Barry Hogan is de man. Een Engelsman die vanuit een groeiende onvrede over de bestaande festivallen het initiatief voor een alternatief nam. “Staying intimate, non-corporate and fan-friendly”, staat er op de site. Letterlijk en figuurlijk de afstand tussen band en fan klein houden is het achterliggende idee. Ik was zelf ooit op de ATP die door Shellac werd gevuld. Die ouderwetse punkgedachte maakt ATP volledig waar. Mooi dat dat succesvol kan zijn (ATP groeit en is ook een label). Het is ook vooral dit aspect wat de film heel mooi overbrengt. >>>

Beetje raar, welkomstwoorden voor nieuwe Bonus Footage-lezers tikken terwijl een eigen, onzekere toekomst misschien het einde van deze rubriek gaat betekenen... Binnenkort piept deze jongen er namelijk voor onbepaalde tijd tussenuit. Al enige tijd liep het allemaal niet zo op rolletjes met me, in die grote boze wereld. Maar als de handel daadwerkelijk vastloopt is het zaak om de boel weer vlot te trekken. Binnenkort hoop ik daar een begin mee te maken, met de nodige professionele hulp. Ik zit nu deze woorden op deze plek te tikken omdat ik in vele jaren Vera vele mensen heb leren kennen. Sommige wat beter dan andere, maar een ieder die zich de eerstkomende maanden afvraagt (of dat de afgelopen tijd deed) “hoe het toch zit met Paultje?”: dan weet’n joe eem hou wot, en zo.

Maar misschien zijn jullie nog niet van me af als het gaat om stukjes voor de VK. Dus welkom, beste nieuwe lezer! Moet even afwachten of lichaam en geest er tijd en rust voor kunnen vinden, maar het streven is er wel om verder te blijven schrijven over muziek en beeld. Want dat is waar Bonus Footage over gaat. In 2007 begon ik met het bespreken van muziek-dvd’s. Anno 2011 haal ik het materiaal vooral van het web, waar natuurlijk de wereld aan toffe docu’s, repo’s en oud tv-werk te vinden is. Interessant wordt het als ik daar een popgeschiedenisverhaal aan vast kan plakken. Rode draad daarbij is ‘underground’. Niet verwonderlijk, lijkt me, als je zelf je in zo’n 28 jaar tijd veel kennis vergaart hebt in Vera, ‘club for the international popunderground’. Die kennis deel ik op deze plek. >>>

Rough Trade. Winkel, distributeur, label. Zoveel kanten aan het verhaal, ik worstel met het kiezen van een invalshoek. Natuurlijk is er de muziek. Een indrukwekkende en invloedrijke disco. Vele RT-bands stonden in Vera. Maar ook: RT als pioniers van DIY. Hier begon het toch allemaal. De andere kant: het zakelijke drama. RT groeit en bloeit, sterft een langzame dood, en toch ook weer niet... Vriendschappen die kapot gaan in de eeuwige strijd tussen hart en hoofd, tussen ‘liefde voor’ en ‘poen van’. Wijze lessen ook. Ze gaan de ‘pop’ voorbij. Zo is “Do It Yourself; The Story Of Rough Trade” (2009) mooi studiemateriaal als het gaat om hoe je al dan niet een bedrijf runt. Hmm, opties... Ach, ik begin gewoon, met meteen de opmerking dat we het hier hebben over kijkplicht! >>>

Zowaar een officieel uitgebrachte rockdoc hier in Bonus Footage. Is eventjes geleden. Een professioneel gemaakte docu is goed materiaal om de kunst van het docu-maken weer eens onder de loep te nemen. “Metal: A Headbanger’s Journey” geeft daar genoeg aanleiding toe.

Canadees Sam Dunn (31) trekt er samen met een filmcrew op uit, met als belangrijkste vraag hoe het kan dat er ook in 2005 nog zoveel (negatieve) vooroordelen over metal zijn. Prima, een docu-maker die niet lukraak vragen aan pratende hoofden stelt, maar die die vragen laat sturen door een hoofdvraag die hij zichzelf gesteld heeft. Een duidelijke invalshoek is de ruggengraat van elke docu. Al zie ik er genoeg zonder. Dat zijn altijd slechte docu’s, omdat je als kijker behoefte hebt aan een helder verhaal, met beelden die de vragen en antwoorden ondersteunen, met klare conclusies.

De invalshoek van Dunn is helder: onderzoek naar vooroordelen moet leiden naar meer begrip voor metal. Maar is dit pleidooi voor de metal ook een goede, interessante, of zelfs terechte invalshoek? Twistpunt: is het probleem wat Dunn signaleert wel zo groot? Metal is samen met hiphop de grootste subcultuur. Er is nauwelijks meer over een genre geschreven en gebabbeld. En dat al langer dan 30 jaar. Tijd genoeg om een en ander ‘uit te leggen’ aan alles wat zich geen metalhead noemt. Dat is gebleken. In Vera, geen metalpodium pur sang, staat vaak bruut rockend spul op het menu. Vijftienjarige meisjes sluiten zich zonder al te grote problemen aan bij de ‘Metal Militia’. De christenen van de NCRV zonden jaren geleden al Metallica live uit... Tuurlijk, er zullen altijd dingen zijn die buitenstaanders niet snappen. Maar probeer eens de blijde reggae-, lofi- of dance-boodschap te brengen aan non-believers. Vooroordelen alom. Ik heb het wel eens geprobeerd bij metals: muren zo hoog als 20 kratten Grolsch! Kortom: Calimero Dunn moet niet zeuren. Minor problems, mate!